Jak zachęcić młode pokolenie do nauki języka kaszubskiego? Jaką rolę powinien odgrywać język regionalny we współczesnej szkole, kulturze i życiu społecznym? Jak sprawić, by kaszubszczyzna była postrzegana nie tylko jako element dziedzictwa, ale również jako wartość i atut w przyszłości młodych ludzi? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali uczestnicy spotkania roboczego, które odbyło się 23 czerwca w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. Hieronima Derdowskiego w Kartuzach.

Inicjatorem przedsięwzięcia jest Etatowy Członek Zarządu Powiatu Kartuskiego Paweł Kowalewski, który zaprosił do wspólnej dyskusji przedstawicieli środowisk samorządowych, edukacyjnych oraz organizacji działających na rzecz języka i kultury kaszubskiej. Celem spotkania było wypracowanie założeń programowych konferencji poświęconej przyszłości języka kaszubskiego wśród młodego pokolenia.

W trakcie rozmów wielokrotnie podkreślano, że o przyszłości kaszubszczyzny nie można rozmawiać bez udziału samych młodych ludzi. Dlatego planowane wydarzenie ma być przede wszystkim przestrzenią dialogu, w której głos uczniów będzie równie ważny jak opinie ekspertów, nauczycieli, samorządowców czy przedstawicieli organizacji społecznych.

W dyskusji aktywnie uczestniczyli m.in. przedstawiciele Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego z prezes dr Bożeną Ugowską na czele, dyrektorzy szkół, nauczyciele języka kaszubskiego, przedstawiciele Młodzieżowej Rady Powiatu Kartuskiego oraz pracownicy samorządowi odpowiedzialni za edukację i kulturę. Uczestnicy zwracali uwagę zarówno na sukcesy związane z nauczaniem języka regionalnego, jak i na wyzwania stojące przed szkołami. Wśród najczęściej wskazywanych problemów znalazły się dostępność nauczycieli języka kaszubskiego, organizacja zajęć, potrzeba tworzenia dodatkowych zachęt dla uczniów oraz konieczność dalszego wspierania nauczycieli w podnoszeniu kwalifikacji.

Szczególnie cennym elementem spotkania były wnioski płynące z rozmów z młodzieżą i przeprowadzonych ankiet. Uczniowie wskazywali, że o zainteresowaniu nauką języka regionalnego decydują nie tylko program nauczania, ale również atrakcyjna forma zajęć, możliwość udziału w wyjazdach edukacyjnych, nowoczesne metody pracy oraz realne korzyści wynikające z posługiwania się językiem kaszubskim.

Podczas spotkania podkreślono również znaczenie kultury jako naturalnej przestrzeni funkcjonowania języka regionalnego. Zwracano uwagę, że rozwój kaszubszczyzny powinien obejmować nie tylko edukację szkolną, lecz także aktywność społeczną, twórczość młodzieżową, media społecznościowe oraz współczesne formy komunikacji.

Jednym z najważniejszych rezultatów spotkania było ustalenie terminu i miejsca wydarzenia. Debata pod nazwą „Przińdnota Młodëch #MówimyPoKaszubsku odbędzie się 19 listopada 2026 roku. Część plenarna zaplanowana została w Kartuskim Centrum Kultury, natomiast prace warsztatowe i debaty tematyczne będą prowadzone w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Kartuzach przy ul. Klasztornej 4.