W czwartek, 29 lutego 2024 roku, w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach odbyła się prezentacja książki prof. Moniki Tomkiewicz pt. „Zbrodnia pomorska w powiecie kartuskim”. Książka została wydana przez kartuskie muzeum.  Na spotkaniu obecny był  m.in. Bogdan Łapa, starosta kartuski.

Publikacja Moniki Tomkiewicz, powstała w oparciu o kwerendę w krajowych i zagranicznych archiwach oraz w oparciu o liczne publikacje i artykuły z zakresu literatury przedmiotu. Jest to swego rodzaju przewodnik po miejscach pamięci powiatu kartuskiego. 

Pozycja jest podzielona na pięć rozdziałów. Niniejsza publikacja skupia się na eksterminacji przeprowadzonej przez Niemców na terenie powiatu kartuskiego (w jego granicach administracyjnych z okresu II RP) od września 1939 roku do pierwszych miesięcy roku 1940. I chociaż zagadnienie to nie jest nowym postulatem badawczym w polskiej historiografii to jednak termin „Zbrodnia pomorska 1939 roku” precyzuje wszystkie aspekty tego procederu. Na stronach publikacji można znaleźć informację o niemieckich planach eksterminacyjnych na Pomorzu jesienią 1939 roku, zbrodniach dokonanych w powiecie kartuskich w okresie od 1939 do 1940 r. czy też odpowiedzialności karnej sprawców, której bardzo często uniknęli. Eksterminacja ludności objęła 400 miejscowości z 23 powiatów dawnego województwa pomorskiego. Liczbę ofiar szacuje się od 20 do 40 tysięcy. Udało się zidentyfikować z imienia i nazwiska grupę 10 tys. ofiar.

Po prezentacji prof. Moniki Tomkiewicz głos zabrała Alicja Bieniek córka, zastrzelonego przez hitlerowców w lasach kaliskich Władysława Jakusza-Gostomskiego. Była to bardzo przejmująca relacja córki, która nigdy nie poznała ojca.

Promocję książki uświetnił występ zespół Drëszë. Niezwykła muzyka i pieśni o świętych wprowadziły zebranych w czas zadumy i refleksji nad przemijaniem.