W województwie pomorskim startuje nowy projekt edukacyjny „PEŁNOPRAWNI – młodzi obywatele”, którego celem jest podnoszenie świadomości prawnej i obywatelskiej młodzieży szkół ponadpodstawowych. Inicjatywa realizowana dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Edukacji Narodowej w ramach programu „Młodzi Obywatele” zapewni uczniom dostęp do praktycznych lekcji obywatelskich, przewodników prawnych oraz interaktywnych symulacji i case studies, które pomogą im lepiej zrozumieć swoje prawa i obowiązki.

Cel i znaczenie projektu

Projekt „PEŁNOPRAWNI – aktywni młodzi obywatele” ma za zadanie w atrakcyjny sposób wzmocnić kompetencje prawne i obywatelskie młodzieży w regionie. Jest skierowany do uczniów pomorskich szkół ponadpodstawowych, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości, w których dostęp do edukacji obywatelskiej bywa ograniczony. Dzięki temu przedsięwzięciu młodzi ludzie – przyszli pełnoprawni obywatele – zyskają wiedzę i umiejętności niezbędne do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym.

Główne działania

W ramach projektu przewidziano szereg aktywności, które urozmaicą szkolną edukację obywatelską:

• opracowanie nowoczesnych scenariuszy lekcji obywatelskich, angażujących uczniów w dyskusje i rozwiązywanie realnych problemów;
• przygotowanie przystępnych przewodników prawnych, wyjaśniających w prosty sposób najważniejsze zagadnienia prawne (np. prawa konsumenta czy pracownika);
• organizację ćwiczeń symulacyjnych, takich jak inscenizacje rozpraw sądowych, debaty lub symulacje obrad samorządu uczniowskiego;
• analizę konkretnych studiów przypadków (case studies), pokazujących praktyczne zastosowanie prawa w codziennych sytuacjach młodzieży.

Szeroka tematyka zajęć

Zakres poruszanych tematów jest bardzo szeroki – od praw konsumenta i ochrony danych osobowych, przez podstawy prawa pracy i zasady bezpieczeństwa (w tym np. bezpieczne poruszanie się na drodze oraz w internecie), aż po funkcjonowanie Unii Europejskiej i samorządu lokalnego. Nie zabraknie także zagadnień dotyczących ochrony zwierząt oraz zdrowia publicznego. Tak różnorodna tematyka ma zapewnić, że każdy młody uczestnik znajdzie coś dla siebie i zdobędzie wiedzę przydatną w życiu codziennym.

Partnerzy i wykorzystanie materiałów w szkołach

Projekt realizuje Fundacja Instytut Aktywizacji Regionów z siedzibą w Gdyni we współpracy z pomorskimi szkołami i nauczycielami. Nauczyciele będą mogli korzystać z przygotowanych materiałów zarówno podczas lekcji wiedzy o społeczeństwie, jak i na godzinach wychowawczych czy zajęciach pozalekcyjnych. Wszystkie scenariusze i materiały edukacyjne wypracowane w projekcie zostaną udostępnione szkołom w formie elektronicznej, tak aby mogły służyć również po zakończeniu projektu. Organizatorzy zachęcają do ich wykorzystywania w jak najszerszym zakresie – materiały te powstały po to, by żyć w szkolnej praktyce i realnie wpływać na zwiększenie świadomości prawnej młodych ludzi.

„Młodzież często czuje się zagubiona w gąszczu przepisów i zasad. Chcemy pokazać im, że prawo to nie tylko kodeksy – to przede wszystkim narzędzie, które pomaga chronić ich jako konsumentów, pracowników czy obywateli” – podkreśla dr Piotr Kamiński, radca prawny i członek zarządu Fundacji Instytut Aktywizacji Regionów. „Dzięki naszym interaktywnym lekcjom młodzi ludzie uczą się poprzez doświadczenie – dyskutując, rozwiązując realne case’y. To wzmacnia ich pewność siebie i zachęca do aktywnego angażowania się w życie szkoły i społeczności”.

Potencjał społeczny

Realizacja projektu „PEŁNOPRAWNI – młodzi obywatele” odpowiada na istotną potrzebę społeczną. Wzmacnia postawy obywatelskie i kształtuje pokolenie świadomych swoich praw młodych ludzi, którzy w przyszłości będą tworzyć społeczeństwo oparte na wiedzy i poszanowaniu prawa. Projekt został wyłoniony w ogólnopolskim konkursie „Młodzi Obywatele” – spośród 431 zgłoszonych inicjatyw znalazł się w czołówce, zajmując 9. miejsce na liście rankingowej i otrzymując dofinansowanie jako jeden ze 165 projektów w kraju. Dofinansowanie z budżetu Ministerstwa Edukacji Narodowej wynosi 207 800 zł, co umożliwi przeprowadzenie zaplanowanych działań w szkołach Pomorza na szeroką skalę.

Projekt „PEŁNOPRAWNI – młodzi obywatele” jest realizowany od czerwca 2025 r. na terenie województwa pomorskiego. Liderem inicjatywy jest Fundacja Instytut Aktywizacji Regionów (IAR) z Gdyni, a partnerami merytorycznymi – lokalne szkoły i edukatorzy zaangażowani w rozwijanie edukacji prawnej. Więcej informacji o projekcie oraz materiały do pobrania dla szkół dostępne są na stronie internetowej Fundacji IAR (www.iar.org.pl).